Adli Para Cezası

Adli Para Cezası Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Adlî para cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 52’nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.  Adli para cezası hapis cezası ile birlikte değil, bu cezaya alternatif olarak uygulanacaktır. Ancak ekonomik kazanç elde etme amacının olduğu suçlarda, kanunda ayrıca gösterilmesi halinde hapis ve adli para cezası birlikte uygulanacaktır.

Adli para cezasına hükmeden hâkim hesaplama yaparken:

1. ilk önce sanık tarafından işlenen suçun karşılığı olarak kanunda belirtilen sınırlar arasında gün birim sayısını tespit edecektir. Bu aşamada hâkim suçu işleyen kişiyi ve işlediği suçun niteliğini gözeterek bir sonuca varacaktır.

2.  İkinci aşamada hâkim, sanığın ekonomik ve şahsi halini gözeterek parasal her bir günün karşılığı olarak parasal miktarı tayin edecektir.

3. Tespit edilen gün sayısı ve her bir günün karşılığı olarak belirlenen parasal miktar çarpılarak adli para cezasının miktarı tespit edilecektir. (TOPLAM GÜN X PARASAL MİKTAR)

Adli Para Cezası Nasıl Ödenir?

1. Öncelikle hakkınızda verilen adli para cezası kararı taraflara tebliğ edilir. Avukatınız var ise bu tebligat avukatınıza yapılacaktır. Tebliğ üzerine belirtilen 2 hafta süre içerisinde itiraz edilmez veya itiraz edilir de itirazınızın reddedilmesi üzerine dosyanız kesinleşecektir. Kesinleşme üzerine adli para cezası Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir ve infaz süreciniz başlayacaktır. DOSYA KESİNLEŞMEDEN ADLİ PARA CEZASININ ÖDENMESİ İÇİN TARAFINIZA TEBLİGAT ÇIKARTILMAYACAKTIR.

2. Kesinleşme üzerine, adli para cezasının ödenmesine yönelik hükümlünün bizzat kendisine ödeme emri tebliğ çıkartılır. ÖDEME EMRİNİN TEBLİĞİNDEN İTİBAREN 30 GÜN İÇERİSİNDE mahkemece belirlenen miktarın tamamını veya ilk taksitinizi ödemeniz gerekmektedir. (Ödenmeme hali ayrıca incelenecektir.)

3. Ödeme emrinin tebliği üzerine hükümlü, Cumhuriyet savcılığına müracaat edecektir. Bu aşamada hükümlüye iki nüsha TAHSİLAT FİŞİ VERİLİR. Hükümlü almış olduğu tahsilat fişleri ile birlikte MALİYEYE GÖNDERİLİR.

4. Ödeme Maliye veznesine yapıldıktan sonra, “Vezne Alındı Makbuzu” hükümlü tarafından Cumhuriyet savcılığına getirilir ve dosyasına konulur. Her taksitte bu işlem devam edecektir.

Para cezası mutlaka hükümlünün kendisi yatırmak zorunda olduğuna ilişkin bir kural yoktur. Hükümlünün adına başkası da bu cezayı ödeyebilir.

Adli Para Cezasının Hapse Çevrilmesi

Eğer tebliğ tarihinden itibaren hükümlü, 30 gün içerisinde belirlenen ilk taksiti yatırmazsa adli para cezasının tamamı; taksitlerden bir kısmı süresinde yatırılmış geri kalan kısmı yatırılmazsa kalan kısım Cumhuriyet savcısınca hapse çevrilerek, hükümlünün 2 saat çalışmasının karşılığı bir gün olarak kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi en az 2 saat en fazla 8 saat olacak şekilde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce belirlenir. Hükümlü bu denetimli serbestlik plan ve programına uymaması halinde çalıştığı günler mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.

1. Öncelikle 30 gün içerisinde ilk taksit ödenmez veya taksitlerden bir kısmı süresinde yatırılmazsa, adli para cezası hapis cezasına çevrilir.

2. Hapis cezasına çevrilme ile ilk olarak denetimli serbestlik olarak kamuya yararlı bir işte çalıştırma usulü uygulanacaktır. Hükümlünün her 2 saat çalışmasının karşılığı 1 gün olarak adli para cezasından mahsup edilecektir. Çalışma süresi en fazla 8 saat olacaktır.

3. Hükümlü denetimli serbestlik planına uymaz ise adli para cezasından yaptığı ödemelerin gün karşılığı veya kamuya yararlı bir işte çalışmış ise çalıştığı günlerin karşılığı adli para cezasından mahsup edilecektir. Mahsup sonucu kalan gün uyarınca açık ceza infaz kurumunda cezası yerine getirilir.

4. Hükümlü hakkında kamuya yararlı işte çalışmasına karar verilmiş veya açık ceza infaz kurumunda olsa dahi adli para cezasının tamamını ödeyerek dosyasını kapatabilir. Bu halde kamuya yararlı bir işte çalışıyorsa çalışmasına son verilir veya açık ceza infaz kurumunda ise serbest bırakılır.

Bazı istisnalar hariç, adli para cezasından çevrilen hapis cezaları bakımından infazın ertelenmesi ve koşullu salıverme hükümleri uygulanmaz.

Adli Para Cezaları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Çocuklar hakkında hükmedilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu ceza hapse çevrilemez.
• Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksitin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır. 
• Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez. 
• Karşılıksız çek suçundan verilen adli para cezaları ödenmediğinde kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine dönüştürülmeden, doğrudan hapis cezasına çevrilir.