Mirastan Çıkartma

Mirasçılıktan çıkartma, Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesinde düzenlenen ve miras bırakanın belirli nedenlere dayanarak yasal mirasçısını mirastan mahrum bırakmasına imkân tanıyan bir işlemdir. Bu düzenleme, mirasçının ağır bir suç işlemesi veya aile hukukundan doğan yükümlülükleri ciddi biçimde ihlal etmesi hâllerinde uygulanır. Böylece miras bırakanın iradesi hukuki güvence altına alınmış olur.

Mirastan Çıkarma Hukuken Nedir?

Mirastan çıkarma, mirasbırakan kişinin kullanabileceği ve saklı paylı mirasçısını mirastan çıkarma imkanı veren bir ölüme bağlı tasarruftur. Mirastan çıkarma işlemi vasiyetname yoluyla yapılabileceği gibi miras sözleşmesi ile de yapılabilir.

Mirastan çıkarma işlemi yalnızca TMK 510’da sayılan sınırlı sebepler ile yapılabilir.

Mirastan Çıkarma Sebepleri Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu 510. Maddesine göre:

1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,

2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.

Yasal mirasçı yalnızca TMK 510’da sayılan sebeplerle sınırlı olarak mirastan çıkartılabilir.

Mirastan Çıkartma İşleminin Geçerli Olması İçin Aranan Şartlar

Türk Medeni Kanunu 510. madde sayılan hallerden birinin gerçekleşmiş olması mirastan çıkartma işlemi için geçerli doğrudan geçerli bir tasarruf değildir.

Mirastan Çıkartma İşleminin Geçerli Olabilmesi İçin:

• TMK 510’da yer alan sebeplerin gerçekleşmiş olması,
• Gerçekleşen sebepler sonucunda mirasçı ile mirasbırakan arasında objektif ve sübjektif olarak aile bağının kopması,
• Mirastan çıkarma sebebi, ölüme bağlı tasarrufta(örneğin vasiyetnamede) açıkça gösterilmiş olması,
• Mirastan çıkarma sebebinin, çıkarma anında var olması,

Gerekir.

Aksi halde, mirastan çıkartılan kişi şartlarına göre Tenkis veya İptal davası açabilecektir.

Mirastan Çıkartmanın Sonuçları

Mirastan çıkartılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamayacaktır. Mirastan çıkartılanın, mirasbırakana göre saklı paylı altsoyu yoksa, saklı payın tümü mirasbırakanın tasarruf nisabına eklenecektir. Saklı payı yalnızca, mirastan çıkartılanın, mirasbırakana göre altsoyu isteyebilir.

Mirastan çıkartılan eş ise, eş zümre mirasçısı olmadığı için zümrede halefiyet kuralı geçerli olmayacaktır. Bu sebeple eşin saklı payı, mirasbırakanın tasarruf nisabına eklenecektir.

TMK 511/2’de de bu durum hüküm altına alınmıştır. Şöyle ki:

Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.

Mirastan Çıkartılan Dava Açabilir Mi?

Mirastan çıkartılan kimse, tenkis ya da iptal davası açabilir.

İptal Davası Açılabilecek Haller:

• Ölüme bağlı tasarrufların genel iptal sebepleridir. Şekil, ehliyetsizlik, irade sakatlığı gibi.
• Mirasbırakanın, mirasçılıktan çıkartma sebebinde açıkça hataya düşmüş olması halidir.

İptal davası başarılı olursa, mirastan çıkartılan kişi miras payının tamamını alır.

Tenkis Davası Açılabilecek Haller:

• Mirastan çıkartma sebebinin açıkça gösterilmemiş olması,
• Gösterilen sebebin yeterli olmaması,

Tenkis davası açılabilecek hallerde mirasçı yalnızca saklı payını alacaktır.

Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.